به گزارش تحریریه، روزنامه وال استریت ژورنال در مطلبی در مورد ادعاهای دونالد ترامپ در مورد عبور نفت از تنگه هرمز آورده است: دولت ترامپ می‌گوید حجم زیادی نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند. اما ردیاب‌هایی که وظیفه شمارش محموله‌های نفتی جهان را دارند، مقدار بسیار کمتری مشاهده می‌کنند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته گفت ارتش این کشور کمک کرده تا بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی روز سه‌شنبه گذشته از این آبراه عبور کند. او میانگین صادرات نفت از طریق تنگه را در یک دوره هفت‌روزه بیش از ۸ میلیون بشکه در روز اعلام کرد. اوایل این ماه، رایت گفت میانگین هفتگی حدود ۹ میلیون بشکه در روز بوده است.

شمارش ردیاب‌های تجاری کشتی داستان متفاوتی را روایت می‌کند؛ برآوردها از حدود ۲ میلیون تا ۶ میلیون بشکه در روز متغیر است. ارقام صنعتی درباره میزان نفت خام و فرآورده‌های نفتی که در خلیج فارس بر کشتی‌ها بارگیری و به خریداران تحویل می‌شود، ادعاهای آمریکا را تأیید نمی‌کند.

دلایل زیادی برای اختلاف این ارقام وجود دارد. بسیاری از کشتی‌ها شبانه با خاموش بودن ترانسپوندر از تنگه عبور می‌کنند و ردیابی آن‌ها از طریق سیگنال رادیویی یا تصاویر ماهواره‌ای دشوار است. نفتکش‌های بزرگ می‌توانند هر کدام ۲ میلیون بشکه حمل کنند، بنابراین گم شدن یکی دو فروند می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. دوره‌های اندازه‌گیری نیز تفاوت زیادی ایجاد می‌کنند، همان‌طور که فرضیات درباره میزان پربودن کشتی‌ها هنگام عبور مؤثر است.

رایت گفته است شرکت‌های داده خصوصی کشتی‌هایی را که به طور پنهانی از این آبراه عبور می‌کنند کمتر شمارش می‌کنند. با این حال، شکافی بین برآوردهای واشنگتن و آنچه بازار می‌تواند به طور مستقل تأیید کند باقی است.

روری جانستون بنیان‌گذار کامودیتی کانتکست، شرکت تحقیقاتی بازار نفت، گفت: نکته قابل توجه این است که ارقام ردیاب‌های نفتکش چقدر شبیه هم هستند. انتظار می‌رفت اگر راهی وجود داشت، کسی راهی برای تأیید اعداد کاخ سفید پیدا می‌کرد.

عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) که وابسته به نیروی دریایی سلطنتی است، در گزارشی در آخر هفته به نقل از داده‌های نیروی دریایی آمریکا گفت که آمریکا از پنجشنبه تا شنبه تسهیل‌گر ۷۴ عبور از هرمز بوده است، یعنی به طور متوسط حدود ۲۵ عبور در روز.

این ارقام مشخص نمی‌کنند چه تعداد نفتکش بوده یا چند بشکه حمل می‌کردند. UKMTO داده‌های آمریکا را به طور کامل تأیید نکرده اما معتقد است دقیق است؛ این را شخصی مطلع از موضوع گفت.

 UKMTO در گزارش خود عنوان داشت «تردد تجاری از طریق تنگه هرمز همچنان در سطوح کاهش‌یافته باقی مانده است. داده‌های ردیابی مستقل نشان‌دهنده سرکوب با اعداد تک‌رقمی در هر دو جهت است.»

این اختلاف یادآور بلای آشنای بازار نفت یعنی «بشکه‌های گمشده» است. چنین بحث‌هایی در نهایت در بازارهای فیزیکی حل می‌شود، جایی که نفت یا موجود است یا نیست.

اکنون بازارها نسبتاً آرام هستند؛ قیمت‌های آتی نفت خام برنت حدود ۹۰دلار در هر بشکه بالا رفته اما بسیار کمتر از سقف‌های زمان جنگ است، که نشان می‌دهد بازار برای عرضه ناامید و درمانده نشده است.

به گفته آرگوس مدیا، اوایل جنگ، شکاف بزرگی ظاهر شد و محموله‌های بازار فیزیکی بسیار بالاتر از آتی برنت قیمت‌گذاری می‌شدند که نشان‌دهنده فشار فوری عرضه و خوش‌بینی معامله‌گران به پایان زودهنگام جنگ بود. این شکاف—که زمانی تا ۳۶ دلار در هر بشکه بود—در ماه‌های اخیر به کمتر از ۶ دلار کاهش یافته است. قیمت‌های آتی نفتی که از خلیج فارس صادر می‌شود، مانند نفت خام دبی، از ۱۶۰ دلار در هر بشکه در اواخر مارس به حدود ۹۷ دلار در روز جمعه رسیده است.

اما این اختلاف از نظر مشخص کردن انتظارات معامله‌گران نفت و قضاوت درباره اینکه چه کسی در جنگ اقتصادی فرسایشی که واشنگتن و تهران می‌جنگند پیروز است، اهمیت دارد؛ جنگی که نفت سلاح کلیدی آن است.

نیروی دریایی آمریکا ماه‌هاست با موفقیت برخی نفتکش‌ها را از مسیر محافظت‌شده در امتداد سواحل عمان هدایت کرده و کنترل ایران را تضعیف کرده است. ایران در ماه ژوئیه با حمله به کشتی‌های استفاده‌کننده از این مسیر پاسخ داد و توافق برای باز کردن آبراه را از بین برد. روز دوشنبه، ایران تهدید کرد ۴۶ کشتی را که به نظرش قوانینش را نقض کرده‌اند جریمه یا توقیف می‌کند.

امارات متحده عربی و عربستان سعودی نیز توانسته‌اند میلیون‌ها بشکه در روز را با لوله‌کشی از طریق صحرا به دریای عمان یا دریای سرخ دور از محاصره منتقل کنند. محسن رضایی، یکی از مقامات ارشد ایران، اواخر یکشنبه گفت اگر واشنگتن کارزار فشار بر اقتصاد ایران را ادامه دهد، این مسیرها تهدید خواهند شد.

مقامات کویتی، عراقی و اماراتی گفتند برخی نفتکش‌ها با ترتیبات جداگانه با ایران عبور می‌کنند، یعنی همه ترافیک تحت حمایت آمریکا حرکت نمی‌کند. ردیاب‌های کشتی می‌گویند حدود یک سوم کشتی‌هایی که در ماه اوت از تنگه عبور کرده‌اند از مسیر تحت مدیریت ایران استفاده کرده‌اند.

با از کار افتادن حجم زیادی از عرضه در اثر جنگ، قیمت نفت و اقتصاد جهانی به طور غیرعادی به میزان نفت خامی که ممکن است به بازار بیاید حساس هستند.

کپلر، شرکت کشتیرانی، تخمین می‌زند صادرات نفت خام و فرآورده‌های پالایش‌شده از طریق هرمز در ماه اوت تاکنون حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز بوده است، در حالی که در ژوئیه ۴.۹ میلیون بود.

هاکس، ردیاب دیگر، محدوده فعلی را ۲ تا ۵ میلیون می‌داند.

آخرین میانگین هفتگی جانستون حدود ۴ تا ۶ میلیون است، زیرا عبورهای تاریک را هم لحاظ می‌کند.

داده‌های ردیاب نفتکش ورتکسا، به اعداد دولت نزدیک‌تر است اما فقط در یک بازه زمانی کوتاه. میانگین ۲۸ روزه آن همچنان ۶ میلیون بشکه در روز است که نشان می‌دهد تصویر بسته به تاریخ‌های انتخاب‌شده می‌تواند به طور چشمگیری تغییر کند.

بزرگ‌ترین مشکل ردیاب‌ها این است که بسیاری از نفتکش‌ها تاریک می‌شوند و قبل از عبور، سیستم شناسایی خودکار (AIS) خود را خاموش می‌کنند. ماهواره‌ها می‌توانند به شناسایی کشتی‌ها در اسکله‌ها و جاهای دیگر کمک کنند، اما تصاویر فقط نقاطی در زمان را ثبت می‌کنند و برای یک نقطه گلوگاهی چندان مناسب نیستند.

«ریجت دیاکون» از لوییدز لیست اینتلیجنس می گوید: بسیاری از کشتی‌ها تاریک عبور می‌کنند و شمارش کل حرکات نفتکش در زمان واقعی را دشوار می‌سازند ما منتظر روشن شدن AIS هستیم، اما همچنین باید منتظر ستاره‌های ماهواره‌ای باشیم تا حرکت‌ها را تأیید کنیم.

او گفت ماهواره‌ها می‌توانند نقاطی در زمان مشخص را نشان دهند اما نه خود نقطه گلوگاهی را، و بیشتر حرکات شبانه را از دست می‌دهند.

تشخیص یک کشتی تعداد بشکه‌ها را مشخص نمی‌کند. ظرفیت VLCC (بسیار بزرگ نفتکش خام) ۲ میلیون است، اما نفتکش‌ها پر نیستند.

آرسنیو لونگو، بنیان‌گذار هاکس تصریح دارد: من نمی‌توانم از تصویر کشتی و محموله‌ای که می‌بینم به انتقال ۱۰ میلیون بشکه در روز برسم؛ ارتش ممکن است از طریق رادار، هواپیما یا سیستم‌های دیگر بیشتر ببیند.

راهی برای بررسی نیز وجود دارد: نفت نمی‌تواند از تنگه عبور کند مگر اینکه جایی بر نفتکش‌ها بارگیری شود. آن ارقام با ادعاهای آمریکا همخوانی ندارند. LSEG بارگیری نفت خام در دریای عمان را در ژوئیه حدود ۴.۴ میلیون بشکه در روز و در ماه اوت تاکنون ۱.۹ میلیون می‌داند.

این شرکت می‌گوید عراق در این ماه تاکنون تنها ۱.۱ میلیون بشکه در روز بارگیری کرده است، یعنی کمتر از یک سوم سطح قبل از جنگ، در حالی که کویت ۰.۵ میلیون بارگیری کرده است. مقامات کویتی می‌گویند بیش از ۱ میلیون. آزمایش نهایی اعداد واشنگتن این است که آیا بشکه‌ها در جای دیگری ظاهر می‌شوند یا نه. تاکنون، ادعاهای آمریکا به طور کامل در داده‌های کشورهای دیگر جریان نیافته است، مانند LSEG که تخلیه آسیا را به طور متوسط ۱۱.۶ میلیون نشان می‌دهد که شامل بشکه‌های خط لوله است.

پایان/