به گزارش تحریریه،روزنامه فایننشال‌تایمز نوشت کشورهای خلیج فارس پس از جنگ به سمت بازتعریف روابط خود با ایران حرکت کرده‌اند و گفتمان آنها از صرفاً مدیریت «خطر ایران» به سمت جست‌وجوی ترتیبات امنیتی منطقه‌ای شامل خود تهران تغییر کرده است.

«محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، جنگ را «زنگ خطر» توصیف کرد و گفت کشورهای خلیج فارس باید «با مسئولیت‌پذیری در کنار یکدیگر حرکت کنند» و روابط خوبی با ایران داشته باشند. او گفت: «ما در حال کار روی این موضوع هستیم» و شرکای منطقه‌ای نیز به این مسیر باور دارند.

شیخ محمد به‌طور مستقیم ایده ایجاد یک «چارچوب امنیتی» میان کشورهای خلیج فارس و ایران را مطرح کرد؛ چارچوبی که تضمین کند هیچ طرفی برای طرف دیگر تهدید ایجاد نکند. او گفت ادامه وضعیت منطقه به شکل سابق، بدون چنین ترتیبی دیگر امکان‌پذیر نیست.

«انور قرقاش» مشاور دیپلماتیک رئیس‌ امارات نیز خواستار «ذهنیتی جدید» در قبال آینده منطقه شد و گفت که گفت‌وگوها نباید تنها میان آمریکا و ایران باشد، بلکه باید در سطح ایران و کشورهای عربی نیز انجام شود.

قرقاش گفت مذاکرات کنونی میان واشنگتن و تهران «عملاً رو به جلو حرکت نمی‌کند» و به همین دلیل، لازم است یک مسیر موازی میان ایران و کشورهای عربی درباره شکل ثبات منطقه‌ای در آینده ایجاد شود.

عربستان سعودی از زمان آغاز جنگ، ایده انعقاد یک توافق عدم تعرض میان کشورهای خاورمیانه و ایران را بررسی کرده است؛ موضوعی که به گفته دیپلمات‌ها و تحلیلگران آگاه از این رایزنی‌ها مطرح شده است.

این مسیر از سوی عربستان در چارچوب بحث گسترده‌تری با متحدان درباره چگونگی مدیریت تنش‌های منطقه‌ای پس از پایان جنگ مطرح شده است.

«صنم وکیل» کارشناس اندیشکده چتم‌هاوس می‌گوید رهبران کشورهای خلیج فارس اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که ضامن خارجی کمتر قابل اتکاست و روابط آنها با ایران نیز پرتنش است؛ بنابراین، در غیاب تکیه‌گاهی قابل اعتماد از سوی آمریکا مانند گذشته، باید امنیت خود را تا حد بیشتری خودشان مدیریت کنند.

فایننشال‌تایمز این تحول را «کاهش اعتبار آمریکا» در منطقه پس از جنگ مرتبط می‌داند.

بر اساس این گزارش، ترامپ تاکنون درخواست‌های محمد بن سلمان برای پیوستن نیروهای آمریکایی به عربستان در حمله به انصارالله یمن را نپذیرفته است.

امارات در ماه‌های نخست جنگ بیشترین سهم را از حملات ایران علیه کشورهای عربی متحمل شد و حدود ۳ هزار موشک و پهپاد به سمت این کشور شلیک شد.

ابوظبی در آن مقطع، سختگیرانه‌ترین موضع را در میان کشورهای خلیج فارس اتخاذ کرد و در پاسخ، ده‌ها حمله هوایی علیه ایران انجام داد.

با این حال، امارات بعدها به سمت کاهش تنش حرکت کرد و تلاش داشت جایگاه خود را به عنوان یک مرکز منطقه‌ای برای امور مالی، تجارت و گردشگری حفظ کند.

در همین چارچوب، شیخ «خالد بن محمد بن زاید» ولی‌عهد ابوظبی، در حاشیه نشست «بریکس» در هند در این ماه با مسعود پزشکیان دیدار کرد.

قرقاش در سخنرانی دیگری در همین ماه گفت: «ایران همسایه ما خواهد ماند» و در مقطعی لازم خواهد بود «آنچه را که می‌توان احیا کرد، احیا کنیم». او افزود جغرافیا هیچ گزینه‌ای جز تعامل با ایران باقی نمی‌گذارد.

نگرانی گسترده‌تر کشورهای خلیج فارس این است که پس از جنگ چگونه با ایران برخورد کنند؛ به‌ویژه اگر ایران از جنگ ضعیف‌تر خارج شود اما همچنان توانایی حمله در سراسر منطقه و ایجاد اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز را داشته باشد.

تنگه هرمز همچنان یکی از عناصر محوری در محاسبات کشورهای خلیج فارس است؛ زیرا این تنگه برای صادرات و واردات آنها حیاتی است و ایران در جریان جنگ توانایی خود برای استفاده از کشتیرانی در این آبراه به عنوان اهرم فشار را نشان داده است.

قطر نقشی محوری در تلاش‌های دیپلماتیک برای توقف جنگ آمریکا و ایران ایفا می‌کند.

در حال حاضر مذاکرات مستقیمی میان واشنگتن و تهران وجود ندارد، اما میانجی‌ها کانال‌های پشت‌پرده را باز نگه داشته‌اند.

منبع: کانال روایت جهان

پایان/