به گزارش تحریریه، ایرنا به نقل از رسانه ویتنام نیوز، تصمیم وزیر امور خارجه ایالات متحده برای بازدید از سمرقند در ازبکستان، در شرایطی که ژئوپلیتیک جهانی ناپایدار است و درگیریها در غرب آسیا و اختلاف ایالات متحده و اوکراین شدت گرفته، صرفاً یک فعالیت دیپلماتیک معمول نبود، بلکه یک تهاجم دیپلماتیک و اقتصادی عمدی بود.
آسیای مرکزی به دلیل موقعیت مکانی بین چین، روسیه و ایران و همچنین منابع فراوان آن، از نظر راهبردی برای واشنگتن اهمیت فزایندهای دارد و از سوی دیگر، کشورهای آسیای مرکزی حضور ایالات متحده را به عنوان یک اهرم ضروری برای دنبال کردن یک سیاست خارجی متعادلتر میدانند.
یکی از جنبههای قابل توجه این سفر، تغییر قابل توجه رویکرد دولت ترامپ، یعنی حرکت از مدل صرفاً دیپلماتیک به یک مدل «دیپلماسی تجاری» بسیار عملگرایانه بود. نمونه بارز این امر، حضور روبیو، وزیر امور خارجه، در رأس هیئتی بزرگ متشکل از بیش از ۲۰۰ نفر از رهبران و شرکتهای برتر تجاری آمریکایی برای شرکت در نشست وزرای C۵+۱ (شامل پنج کشور آسیای مرکزی: ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ایالات متحده) بود.
واشنگتن دیگر فقط در مورد ارزشهای انتزاعی بحث نمیکند، بلکه تعهدات سرمایهگذاری ملموس، پروژههای همکاری در حوزه انرژی و تمایل به گسترش دسترسی به مواد معدنی کمیاب و اورانیوم ارزشمند منطقه را ارائه میدهد.
آسیای مرکزی، به ویژه قزاقستان و ازبکستان، گنجینههای معدنی بکر جهان هستند که دارای ذخایر عظیمی از اورانیوم، لیتیوم، کبالت و فلزات کمیاب شامل مواد ضروری برای صنعت نیمههادی، وسایل نقلیه الکتریکی و انرژی هستهای آینده هستند.
سفر روبیو به عنوان یک اهرم تجاری قدرتمند برای ارتقای زیرساختهای حمل و نقل و لجستیک مستقل، به ویژه «کریدور میانی» مسیری تجاری که چین و آسیای مرکزی را از طریق دریای خزر به اروپا متصل میکند عمل کرد.
واشنگتن با سرازیر کردن مقادیر زیادی سرمایه از موسسات مالی ایالات متحده به سیستمهای بندری، راهآهن و زیرساختهای دیجیتال در امتداد این مسیر، در تلاش است تا یک شریان تجاری امن شرق و غرب را محقق کند و برای کشورهای آسیای مرکزی که در خشکی محصور هستند، حمایت ایالات متحده به آنها کمک میکند تا به آرزوهای خود برای تبدیل شدن به مراکز حمل و نقل جهانی دست یابند.
امنیت انرژی و گذار سبز یکی دیگر از جبهههای کلیدی اقتصادی بود که در طول این سفر مورد توجه قرار گرفت. شرکتهای آمریکایی با بهرهگیری از موقعیت پیشرو خود در فناوری انرژیهای تجدیدپذیر و مدیریت شبکه هوشمند، پروژههای چند میلیارد دلاری در زمینه انرژی بادی، انرژی خورشیدی و به ویژه فناوری هستهای غیرنظامی ارائه کردند. این واقعیت که قزاقستان و ازبکستان در حال بررسی ساخت نیروگاههای هستهای جدید هستند، فرصتهای تجاری قابل توجهی را برای شرکتهای انرژی آمریکایی ایجاد میکند.
مسیر آمریکا برای تثبیت نفوذ در منطقه هموار نیست
مسیر آمریکا برای تثبیت نفوذ در این منطقه به طور قطع هموار نیست. اگرچه رویکرد معاملهگرایانه آمریکا ممکن است مزایای اقتصادی فوری ارائه دهد، اما تبدیل آن به یک تعهد راهبردی بلندمدت و پایدار مستلزم آن است که واشنگتن سیاستی منسجم را حفظ کرده و موانع قانونی دوران جنگ سرد را از میان بردارد.
این سفر همچنین واکنشهای متفاوتی را در سیاست آمریکا به دنبال داشت، و برخی استدلال کردند که وزیر امور خارجه روبیو برای جلوگیری از مسائل پیچیدهتر و فوریتر سیاست خارجی، مقصدی امن از نظر سیاسی را انتخاب کرده است.
با این حال، تقویت روابط با آسیای مرکزی و سفر بعدی به هند برای نهایی کردن یک توافق تجاری دوجانبه نشان میدهد که ایالات متحده به دنبال ایجاد یک حوزه نفوذ قوی در آسیای مرکزی و جنوبی است؛ مناطقی که برای زنجیرههای تأمین جهانی و امنیت انرژی آینده بسیار مهم هستند.
سفر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، به آسیای مرکزی، فصل جدیدی را در سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه رقم میزند، این سفر همچنین آسیای مرکزی را دوباره در مرکز چشمانداز راهبردی قدرتهای بزرگ قرار میدهد، موفقیت یا شکست این اقدام به این بستگی دارد که آیا تعهدات مالی به پروژههای زیرساختی اصلی تبدیل میشوند یا خیر، و اینکه آیا کشورهای آسیای مرکزی در استفاده از سرمایه ایالات متحده بدون به خطر انداختن روابط نزدیک خود با قدرتهای همسایه مهارت دارند یا خیر؟














نظر شما