به گزارش تحریریه، «دن سَبَگ» سردبیر بخش دفاع و امنیت روزنامه گاردین مدعی شد: حملات دقیقتر و مرگبارتر ایران، ضعفهای پدافندهای تحت فشار در سراسر منطقه خلیج فارس را آشکار کرده است.
با تشدید بحران در خاورمیانه، ایران با دقت فزایندهای در حال بمباران پایگاههای آمریکا و زیرساختهای حیاتی در منطقه خلیج فارس است؛ اقدامی که با کمک تصاویر ماهوارهای چین و تاکتیکهایی که روسیه در اوکراین آموخته، انجام میشود.
چندی قبل سه سرباز آمریکایی در حملهای به پایگاه هوایی «الموفق السلتی» در اردن کشته شدند؛ پایگاهی که توسط سامانه دفاع هوایی «تاد» محافظت میشد. تصاویر ماهوارهای که بعداً توسط رسانههای ایرانی منتشر شد، نشان داد چندین ساختمان در این حمله تخریب شدهاند.
مشخص نیست چرا سامانه دفاعی در آن حادثه شکست خورد؛ موضوعی که هماکنون تحت بررسی پنتاگون قرار دارد. اما این حادثه یادآوری میکند که ایران همچنان از توانایی مؤثر موشکی برخوردار است و رهبری جدید این کشور تمایل دارد از آن استفاده کند.
«آندریاس کریگ» دانشیار دانشکده مطالعات امنیتی دانشگاه کینگز کالج لندن، گفت ترکیبی از اطلاعات بهتر، ناوبری موشکی، قابلیت مانور و برنامهریزی هماهنگ حملات، به یک «دگرگونی واقعی» منجر شده است.
به گفته کریگ، این تحول حاصل سه سال توسعه فناوری در برنامه موشکهای بالستیک ایران است؛ برنامهای که بر اساس برآوردهای اطلاعاتی آمریکا حدود ۷۰ درصد آن همچنان دستنخورده باقی مانده است، با وجود ادعاهای قبلی واشنگتن مبنی بر اینکه تواناییهای نظامی تهران نابود شده است.
نخستین گام، استفاده از تصاویر ماهوارهای چین برای کمک به شناسایی اهداف در پایگاههای آمریکا و دیگر مراکز در منطقه خلیج فارس بود. آمریکا در ماه مه، سه شرکت چینی را به دلیل ارائه چنین تصاویری تحریم کرد.
یکی از این شرکتها، «Mizar Vision»، حضور هواپیماهای نظامی آمریکا و سامانههای دفاعی پاتریوت و تاد را در پایگاههایی در عربستان سعودی، بحرین و پایگاه اردنی که هفته گذشته هدف قرار گرفت، آشکار کرد و تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، بهطور گسترده بازنشر شد.
با این حال، برخی کارشناسان اطمینان کمتری دارند که پکن اطلاعاتی در اختیار ایران قرار داده باشد. «سیدارت کاوشال» از مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) گفت ایران بر اهداف ثابت در پایگاههای آمریکا تمرکز کرده است؛ اهدافی که برای شناسایی آنها تصاویر تجاری ماهوارهای کافی بوده است.
او گفت «من چیزی ندیدهام که ایران هدفی آنقدر متغیر را مورد حمله قرار داده باشد که با نگاه کردن به آن بگویم: این حتماً کمک خارجی بوده است.»
در همین حال، این پرسش مطرح شده است که آیا پایگاههای آمریکا که برای مقابله با حملات شورشیان ساخته شدهاند، به اندازه کافی در برابر حملات موشکی و پهپادی ایران مستحکم هستند یا نه.
زنجیرهای از حملات دقیق ایران به تأسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در سراسر خلیج فارس در جریان بمبارانها، باعث شد تحلیلگران آمریکایی این احتمال را بررسی کنند که آیا روسیه مکان این مراکز را در اختیار تهران قرار داده است یا نه؛ هرچند این فرضیه هنوز قطعی نیست.
آیا ترامپ آمریکا را وارد یک جنگ بیپایان در ایران کرده است؟
«پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا، به کنگره گفت که چین و روسیه تا حدی به ایران کمک میکنند. اما دونالد ترامپ با اظهارات او مخالفت کرد و گفت «شی جینپینگ» و «ولادیمیر پوتین» شخصاً به او اطمینان دادهاند که به ایران سلاح نخواهند فروخت.
برنامه موشکهای بالستیک ایران بهشدت به قطعات الکترونیکی چینی و پرکلرات آمونیوم برای سوخت موشکی وابسته است، اما تسلیحات نهایی آن به اندازهای پیشرفته تلقی میشوند که گاهی میتوانند از سد پدافندهای هوایی تحت فشار آمریکا و کشورهای خلیج فارس عبور کنند.
موشکهای ایرانی دارای ناوبری پیچیده هستند و هنگام پرتاب به سوی اهداف، بهطور همزمان از سامانه موقعیتیابی جهانی (GPS)، سامانه «بیدو» چین و سامانه «گلوناس» روسیه استفاده میکنند. همچنین سرعت ورود مجدد آنها به جو که چندین برابر سرعت صوت است، همواره دفاع ضدموشکی را به یک چالش تبدیل میکند.
کریگ گفت تهران همچنین در برخی از موشکهای بالستیک خود «کلاهکهای قابل هدایت» توسعه داده است که میتوانند هنگام فرود مسیر خود را تغییر دهند.
استفاده از هدایت حرارتی و هدایت اپتیکی در مرحله پایانی حمله به این معناست که این موشکها در برابر جنگ الکترونیک آسیبپذیر نیستند؛ زیرا از ارتباطات رادیویی استفاده نمیکنند.
همه این عوامل در شرایطی چالش جدی برای پدافند هوایی آمریکا ایجاد میکند که ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت و تاد پس از عملیات بمباران ۳۸ روزه آمریکا و اسرائیل در بهار، حدود نیمی کاهش یافته است.
اگر تأسیسات انرژی، پالایشگاههای نفت و کارخانههای آبشیرینکن را نیز به این اهداف اضافه کنیم، منطقه بسیار گستردهای وجود دارد که باید از آن محافظت شود.
ایران همچنین از نظر تاکتیکی در حملات موشکی خود تکامل یافته و از روشهایی مشابه روسیه در اوکراین استفاده میکند؛ جایی که شلیکهای کوچکتر و مرحلهای میتوانند مؤثرتر از حملات گسترده باشند و پهپادها برای منحرف کردن سامانههای دفاع هوایی استفاده میشوند تا مسیر برای حمله موشکهای بالستیک باز شود.
کاوشال گفت معتقد است این موضوع بیشتر نتیجه یادگیری ارتشهای دو کشور از تجربیات یکدیگر است؛ چیزی که او آن را «تکامل همگرا» مینامد، نه اینکه الزاماً نتیجه آموزش مستقیم مسکو به تهران باشد.
اگرچه میان ایران، روسیه و چین و همچنین کره شمالی نوعی همگرایی ضدغربی وجود دارد، اما آنچه به اصطلاح «محور آشوب» نامیده میشود، بسیار دور از یک اتحاد نظامی منسجم است.
«متیو ساویل»، تحلیلگر دفاعی مؤسسه خدمات متحد سلطنتی، اعتقاد دارد «نوعی همکاری در اینجا وجود دارد، اما این همکاری به آن نوع منافع عظیم مشترکی که ناتو ایجاد میکند، منجر نمیشود.»
پایان/
نظر شما