به گزارش تحریریه، نشریه Military Watch Magazine در تحلیلی آورده است: موشک بالستیک میان‌برد «خیبرشکن» ایران به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها برای عملیات جنگی تحت رهبری آمریکا علیه این کشور تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که مقام‌های آمریکایی به‌طور فزاینده هشدار می‌دهند عملکرد رو به بهبود این موشک و شیوه‌های پیشرفته‌تر به‌کارگیری آن، تلاش‌های دفاع موشکی در منطقه را با پیچیدگی‌های بیشتری روبه‌رو کرده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که نگرانی مقام‌های آمریکایی نه‌تنها از خود این موشک، بلکه از نحوه استفاده از آن نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. نیروهای ایرانی به‌جای پرتاب موشک‌ها در مسیرهای قابل پیش‌بینی، به‌طور فزاینده از ترکیبی از مسیرهای پروازی متنوع، سرعت‌های متفاوت، کلاهک‌های مانورپذیر در مرحله بازگشت به جو و حملات هماهنگ پهپادی استفاده کرده‌اند که با هدف دشوارتر کردن واکنش سامانه‌های دفاعی انجام می‌شود. این تاکتیک‌ها سامانه‌های دفاع موشکی آمریکا و متحدانش را مجبور می‌کند تعداد بسیار بیشتری از موشک‌های رهگیر گران‌قیمت را مصرف کنند، در حالی که احتمال رهگیری موفق نیز کاهش می‌یابد.

بخش دماغه مانورپذیر موشک «خیبرشکن» توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است. برخلاف موشک‌های بالستیک متعارف که در مرحله نهایی پرواز از مسیرهایی نسبتاً قابل پیش‌بینی پیروی می‌کنند، این موشک قادر است در آخرین مراحل پرواز مسیر خود را اصلاح کند؛ قابلیتی که اثربخشی سامانه‌های دفاع موشکی موجود را کاهش می‌دهد. این موشک هنگام بازگشت به جو با سرعت‌های هایپرسونیک حرکت می‌کند و در نتیجه تنها زمان بسیار محدودی برای رهگیری در اختیار مدافعان قرار می‌دهد، در حالی که سامانه‌های رهگیر باید با مانورهای لحظه آخری آن نیز مقابله کنند. گفته می‌شود ریشه طراحی این موشک به خرید موشک‌های بالستیک هواسونگ-۱۰ کره شمالی توسط ایران در دهه ۲۰۰۰ بازمی‌گردد و انتقال فناوری از سوی کره شمالی از آن زمان تاکنون نقش مهمی در حمایت از نوسازی سریع صنعت موشکی ایران ایفا کرده است.

موشک «خیبرشکن» برای تجهیز نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسعه یافته و یک موشک بالستیک میان‌برد با سوخت جامد است که توانایی هدف قرار دادن اهدافی تا فاصله حدود یک‌هزار و ۴۵۰ کیلومتری را دارد. برخلاف بسیاری از موشک‌های بالستیک قدیمی‌تر ایران که از سوخت مایع استفاده می‌کنند، طراحی با سوخت جامد امکان آماده‌سازی برای شلیک را به‌طور قابل توجهی سریع‌تر فراهم می‌کند؛ موضوعی که آسیب‌پذیری آن را در برابر حملات پیش‌دستانه کاهش داده و به پرتابگرها اجازه می‌دهد پس از شلیک به‌سرعت محل خود را تغییر دهند. این موشک متحرک جاده‌ای است و از روی پرتابگرهای متحرک قابل شلیک است؛ ویژگی‌ای که بقای آن را نسبت به سامانه‌های ثابت به‌مراتب افزایش می‌دهد.

پیچیده‌تر شدن حملات موشکی ایران در شرایطی رخ می‌دهد که نیروهای آمریکایی هم‌اکنون نیز با نگرانی‌های فزاینده‌ای درباره ذخایر موشک‌های رهگیر روبه‌رو هستند. عملیات دفاع موشکی ارتش و نیروی دریایی آمریکا به‌شدت به سامانه‌های زمینی THAAD و Patriot و همچنین ناوشکن‌های Aegis مجهز به موشک‌های رهگیر SM-3 و SM-6 متکی بوده است. درگیری‌های مکرر برای مقابله با حملات موشکی ایران، به‌تدریج موجودی این رهگیرها را کاهش داده و نگرانی فزاینده‌ای را در پنتاگون درباره پایداری بلندمدت این روند، در صورت ادامه جنگ با شدت کنونی، ایجاد کرده است. تصور می‌شود برنامه‌ریزان نظامی آمریکا قصد داشتند بخش عمده‌ای از توان موشکی ایران را روی زمین نابود کنند، اما ناکامی در تحقق این هدف، که تا حدی به دلیل استحکامات گسترده زیرزمینی و همچنین توانایی اثبات‌شده ایران در بازسازی سریع پایگاه‌های موشکی خود بوده است، موجب شده تهران همچنان توانایی پاسخ متقابل را حفظ کند.

با وجود قابلیت‌های پیشرفته، هزینه نسبتاً پایین تولید موشک «خیبرشکن» نیز یک مزیت راهبردی مهم برای تهران فراهم کرده است. تحلیلگران می‌گویند هزینه ساخت هر موشک «خیبرشکن» تنها بخش کوچکی از هزینه موشک‌های رهگیری است که برای انهدام آن مورد نیاز است. این موضوع نسبت هزینه ـ فایده بسیار مطلوبی را برای ایران ایجاد می‌کند، به‌ویژه زمانی که موشک‌ها در شلیک‌های انبوه و با هدف اشباع سامانه‌های دفاعی پرتاب شوند.

حتی حملات ناموفق نیز صرفاً از طریق مصرف موشک‌های رهگیر می‌توانند هزینه‌های مالی سنگینی را به نیروهای مدافع تحمیل کنند. این مسئله در کنار توسعه موشک‌های پیشرفته‌تری قرار گرفته که برآورد می‌شود هزینه تولید آنها به‌مراتب بیشتر باشد؛ از جمله فتاح ۲ که به یک وسیله گلاید هایپرسونیک مجهز است؛ سامانه‌ای که رهگیری آن تقریباً غیرممکن توصیف شده و می‌تواند علیه اهدافی که بالاترین اول
عباسی: ویت را برای ایران دارند به‌کار گرفته شود.

روزنامه اسرائیلی هاآرتص در ماه مارس تأیید کرد که هشت موشک از هر ده موشک ایرانی شلیک‌شده به سمت اسرائیل به اهداف خود اصابت کرده‌اند؛ موضوعی که در پی افزایش گزارش‌ها و انتشار حجم فزاینده‌ای از تصاویر مربوط به ناکامی سامانه‌های دفاع موشکی اسرائیل و آمریکا مطرح شد. این گزارش همچنین افزود که با افزایش فشار بر سامانه‌های پدافند هوایی، نرخ موفقیت حملات موشکی ایران همچنان رو به افزایش بوده است.

یکی از عوامل مهم افزایش اثربخشی حملات موشکی، انهدام چندین سامانه راداری بسیار ارزشمند پدافند هوایی به ارزش چندین میلیارد دلار توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عنوان شده است؛ از جمله رادار AN/FPS-132 در قطر و دو رادار AN/TPY-2 در اردن و امارات متحده عربی. این حملات، آگاهی موقعیتی شبکه دفاع هوایی آمریکا و اسرائیل را محدود کرده و هر دو را ناچار ساخته است بیش از گذشته به رادارهای مستقر روی شناورها و همچنین ایستگاه راداری AN/TPY-2 در ترکیه متکی شوند.

پایان/