وضعیت نه جنگ و نه صلح، ظاهراً برای ترامپ لذت‌بخش است

چرخش ناگهانی ترامپ از امتیازدهی به تهدید، پایان مذاکرات آمریکا و ایران را رقم زد. حالا محاصره بنادر، قطع مسیرهای تدارکاتی و جلوگیری از صادرات نفت ایران، جای مذاکره را گرفته است؛ راهبردی که برای تهران و واشنگتن یک قمار است، اما سود آن در کوتاه‌مدت نصیب آمریکا و کشورهای نفتی خلیج فارس می‌شود.

به گزارش تحریریه، تانگ بوهو(唐驳虎)، استراتژیست رسانه‌ای و نویسنده ارشد شبکه فونیکس چین، معتقد است محاصره برای واشنگتن به بن‌بستی سودآور تبدیل شده است.

در مذاکرات آمریکا و ایران یک چرخش بزرگ رخ داده است. ایالات متحده و ایران بار دیگر مواضع خود را تغییر داده‌اند و آنچه پیش‌تر به‌عنوان «مذاکرات دوحه در هفته آینده» پیش‌بینی می‌شد، حالا به‌کلی از بین رفته است.

ترامپ در پیامی که در فضای مجازی منتشر کرد، عملاً حکم مرگ میانجی‌گری‌ها را صادر کرد: «ما نیازی به توافق با ایران نداریم. آن دوران مدت‌هاست گذشته است. ما پول آن‌ها را در اختیار داریم؛ صدها میلیارد دلار. تنگه آن‌ها را هم در اختیار داریم!»

در همان پیام، ترامپ اعلام کرد که جی‌دی ونس از پرونده ایران کنار گذاشته شده و مأمور رسیدگی به فساد گسترده در ایالت‌های مینه‌سوتا، کالیفرنیا و ایلینوی شده است.

اما اگر فقط ۷۲ ساعت به عقب برگردیم، با داستانی کاملاً متفاوت روبه‌رو می‌شویم؛ داستانی که در آن، ورق به نفع مذاکره برگشته بود.

پس از شکست سنگین در انتخابات میان‌دوره‌ای، ترامپ مجموعه‌ای از امتیازهای عملی را به ایران پیشنهاد داد.

او با طرح دومرحله‌ای قطر موافقت کرد و دیگر بر فرمول «اول مذاکره هسته‌ای، بعد رفع تحریم‌ها» پافشاری نکرد. بر اساس طرح جدید، آمریکا در روز نخست محاصره بنادر را لغو می‌کرد، بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد می‌کرد و به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه می‌داد از تأسیسات هسته‌ای‌ای که هدف حمله قرار گرفته بودند، بازدید کنند. ایران نیز در روز دوم، تنگه را بازگشایی می‌کرد.

وضعیت نه جنگ و نه صلح، ظاهراً برای ترامپ لذت‌بخش است

واشنگتن همچنین از مطالبه انتقال اورانیوم غنی‌شده ایران به روسیه یا کشورهای دیگر صرف‌نظر کرد و حتی اختیار کامل مذاکرات را به جی‌دی ونس، چهره‌ای متمایل به صلح، سپرد.

به گفته محافل میانجی‌گر، شروط آمریکا عملاً تا حد ممکن به خواسته‌های ایران نزدیک شده بود.

اما پاسخ محسن رضایی از راه رسید: خبر مذاکرات «دروغ» است؛ این ادعا که ونس قصد دیدار با او را دارد نیز «دروغ» است. از نگاه تهران، تا زمانی که آمریکا با هفت شرط ایران موافقت نکند، هیچ مذاکره‌ای در کار نخواهد بود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز پس از آن مهر تأیید زد و خواسته‌های ایران را غیرقابل‌قبول دانست. او گفت در آینده نزدیک نباید انتظار هیچ پیشرفتی را داشت.

ترامپ به این نتیجه رسید که طرف مقابل فقط به دنبال پیروزی نیست، بلکه می‌خواهد او را کاملاً بی‌آبرو و شکست‌خورده نشان دهد؛ و به این ترتیب، مذاکرات از هم پاشید.

با این حال، در سطح علنی، جنگ روایت‌ها بر سر اینکه «چه کسی اول پلک زد» تازه آغاز شده است.

⭕راه سوم: وقتی فقط یک دست باقی مانده، باید تا آخر فشارش داد

نه مذاکره، نه جنگ.

ترامپ راه سومی را انتخاب کرده که روبیو و بسنت از مدت‌ها پیش برای آن زمینه‌سازی کرده بودند: با محاصره، اقتصاد ایران را به مرز خفگی برسانند، دست سپاه را از پرداخت حقوق نیروهایش کوتاه کنند و نظام را وادار کنند از درون فروبپاشد.

در این لحظه ارتش آمریکا مشغول چه کاری است؟ هفتم نوامبر، فرماندهی مرکزی آمریکا از تشکیل گروه ویژه دروازه آهنین خبر داد؛ نیرویی که مأموریتش قطع مسیرهای تدارکاتی زمینی ایران است. به این ترتیب، در کنار محاصره دریایی، یک حلقه خفه‌کننده زمینی هم به دور ایران کشیده می‌شود.

در همان روز، ایران در خلیج عمان به سمت عقب کشتی باری «هودا» که هشدارها را نادیده گرفته بود، شلیک کرد. این کشتی، پنجمین شناوری است که از زمان آغاز محاصره از کار افتاده و صد و چهل‌وهفتمین کشتی‌ای است که مجبور به بازگشت شده است.

البته این مسیر هزینه‌هایی هم دارد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پس از آنکه تهدیدهای ایران و نشانی منزلش با استفاده از عکس‌های وال‌استریت ژورنال و روش‌های مکان‌یابی جغرافیایی شناسایی شد، خانه‌اش در جورج‌تاون را ترک کرد و به یک پایگاه نظامی منتقل شد.

اما او ظاهراً قصد کوتاه آمدن ندارد. «عملیات طرد اقتصادی» و «شدیدترین تحریم‌های تاریخ» همچنان در حال پیشروی‌اند و ایران از ۳ شهریور تاکنون حتی یک قطره نفت هم به هیچ نفت‌کشی بارگیری نکرده است.

این همان صورت‌حسابی است که در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» هیچ‌کس علاقه ندارد آن را روی میز بگذارد. در این میان، فقط یک طرف است که دارد خون از دست می‌دهد: ایران.

وضعیت نه جنگ و نه صلح، ظاهراً برای ترامپ لذت‌بخش است

⭕اقتصاد محاصره: چه کسی درد می‌کشد و چه کسی پول می‌شمارد؟

تولید نفت ایران در ماه ژوئن به روزانه ۳.۳ میلیون بشکه می‌رسید، اما به‌دلیل پر شدن مخازن ذخیره‌سازی، ناچار شد تولید را به ۲.۲ میلیون بشکه کاهش دهد. برآورد می‌شود که این رقم تا ماه نوامبر به کمتر از یک میلیون بشکه در روز رسیده باشد.

چاه نفت مثل شیر آب نیست که هر وقت خواستید آن را ببندید و دوباره باز کنید. مخازن نفتی کربناته، که بر اثر فرسودگی و پیچیدگی زمین‌شناختی بارها تعطیل می‌شوند، هر بار دشوارتر از گذشته به مدار تولید بازمی‌گردند. هر ماهی که محاصره ادامه پیدا کند، بخشی از ظرفیت استخراج و پایه مالیاتی ایران برای همیشه آسیب می‌بیند.

وقتی کاهش یک‌چهارمی ارزش پول ملی و تورم ۹۰ درصدی را هم به این وضعیت اضافه کنید، با قمار بزرگی روبه‌رو می‌شوید؛ قماری که در آن ایران، شریان‌های حیاتی اقتصاد ملی‌اش را برای حفظ جایگاه خود پشت میز مذاکره به خطر انداخته است.

اما آن سوی تنگه، محاصره به دارایی‌ای تبدیل شده که سود تولید می‌کند.

در همان روزی که ترامپ این پیام را منتشر کرد، بهای نفت برنت ۳ درصد افزایش یافت و به ۹۶ دلار در هر بشکه رسید. این در حالی بود که طی ۱۰ روز پیش از آن، امید به صلح و مذاکره قیمت نفت را ۲۴ درصد پایین آورده بود. جمع‌بندی تحلیلگران روشن است: تا زمانی که نفت ایران نتواند وارد بازار شود، قیمت نفت همچنان بالا می‌ماند.

و وقتی قیمت نفت بالا بماند، انتظار می‌رود سود هر سهم اکسون‌موبیل در سال ۲۰۲۶ تقریباً دو برابر شود. شورون نیز در سه‌ماهه سوم ۹.۹ میلیارد دلار سود به دست آورده؛ رقمی که تقریباً سه برابر سود آن در مدت مشابه سال گذشته است.

وضعیت نه جنگ و نه صلح، ظاهراً برای ترامپ لذت‌بخش است

موضع کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز گویای همه‌چیز است. قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و کویت، همگی به ترامپ گفته‌اند که ترجیح می‌دهند وضعیت فعلی حفظ شود و بزرگ‌ترین محاصره دریایی تاریخ ادامه پیدا کند.

جنگ بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار خسارت فیزیکی به کشورهای خلیج فارس وارد کرده است؛ برآوردی که شرکت آلیانتس ارائه داده. اما سرعت جبران این خسارت از مسیر افزایش قیمت نفت، از خود خسارت بیشتر بوده است.

خلاصه اینکه هر بشکه نفت ایران که به‌اجبار از چرخه تولید خارج می‌شود، به سود سه‌ماهه شرکت‌های نفتی آمریکایی و مازاد بودجه شاهزاده‌های خلیج فارس تبدیل می‌شود.

وقتی رنج یک طرف را بتوان به سود اقتصادی طرف مقابل تبدیل کرد، صلح دیگر یک انتخاب بدیهی نیست؛ بلکه به تصمیمی تجاری تبدیل می‌شود که باید سهامداران را برای پذیرفتنش قانع کرد.

به همین دلیل است که وضعیت «نه جنگ، نه صلح» برای آمریکا اساساً یک بن‌بست نیست؛ بلکه نوعی تعادل راحت و سودآور است.

⭕چرا ایران کوتاه نمی‌آید: قمار و زمان

در همین حال، محاسبه تهران هم بر محور زمان می‌چرخد.

ایران از هفت شرط خود کوتاه نمی‌آید، علناً وجود هرگونه مذاکره را انکار می‌کند و هر روز خبر تازه‌ای از حمله به کشتی‌ها در تنگه منتشر می‌شود. سخنگوی نظامی ایران مدعی است که این کشور در دوره بن‌بست، توانمندی‌های نظامی و صنایع دفاعی خود را بازسازی کرده است. سپاه نیز از شهرهای موشکی زیرزمینی جدید و رفع محدودیت‌های مربوط به برد موشک‌ها خبر می‌دهد. حتی جابه‌جایی بسنت هم به‌خودی‌خود نشانه‌ای است از اینکه تهدیدها اثر کرده‌اند.

قمار ایران این است که آن‌قدر زمان بخرد تا سوم ژانویه، زمانی که کنگره با اکثریت دموکرات فعالیت خود را آغاز می‌کند، از راه برسد و در واشنگتن کسانی پیدا شوند که محاصره را برایش جمع کنند؛ یا آن‌قدر صبر کند تا فشار ابتدا به رأی‌دهندگان آمریکایی منتقل شود و آمریکا زودتر از ایران از ادامه این وضعیت خسته و درمانده شود.

اما هزینه این سرسختی، دائمی است. حتی اگر ایران در این قمار پیروز شود، از آن بابت یک دلار بیشتر به دست نخواهد آورد؛ در عوض، برای همیشه بخش بزرگی از ظرفیت تولید میادین نفتی و درآمد صادراتی چندین دهه را از دست خواهد داد.

حالا دوباره به آن جمله صریح ترامپ برگردیم: «ما پول آن‌ها را در اختیار داریم؛ تنگه آن‌ها را هم در اختیار داریم.»

نه ماه جنگ به نتیجه‌ای منجر شده که هیچ‌کس انتظارش را نداشت. از نظر نظامی، هیچ‌یک از دو طرف نمی‌تواند دیگری را نابود کند؛ و پشت میز مذاکره نیز هیچ‌کدام حاضر نیستند نخستین طرفی باشند که می‌نشیند.

محاصره، که قرار بود ابزاری موقت و گذرا باشد، به‌دلیل آنکه می‌تواند درد و رنج طرف مقابل را به‌طور خودکار به سود طرف اعمال‌کننده تبدیل کند، حالا به ابزاری بدل شده که واشنگتن نمی‌خواهد از آن دست بکشد.

«نه جنگ، نه صلح» برای تهران و واشنگتن هر دو یک قمار بزرگ است؛ اما این قمار، سرانجام روز تسویه‌حساب خود را خواهد داشت.

پایان/

منبع: 【唐驳虎主笔:美伊谈判大反转,这种不战不和的感觉,反而让特朗普很享受】
https://m.toutiao.com/is/DDWpXPD_dbA/

۱ آذر ۱۴۰۵ - ۰۸:۰۰
کد مطلب: 36268

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 0 + 0 =