به گزارش تحریریه، نیویورک تایمز در تحلیلی مدعی شد: ایران و آمریکا نه بهطور جدی در حال مذاکرهاند و نه با یکدیگر در حال جنگ هستند. در عوض، دو کشور وارد وضعیتی مبهم و ناآرام شدهاند که میتواند یا به ازسرگیری درگیریها منجر شود یا به شکلگیری یک بنبست طولانیمدت. در مرکز این وضعیت حلنشده، محاسبات و شاید محاسبات اشتباه هر دو طرف قرار دارد.
تحلیلگران به این روزنامه گفتهاند مقامهای ایرانی معتقدند با مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا و حفظ کنترل بر تنگه هرمز، دستاورد بیشتری خواهند داشت تا اینکه در یک توافق، امتیازات عمدهای بدهند. در مقابل، آمریکا ظاهراً روی این حساب کرده که تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، کاری را انجام خواهد داد که حملات نظامی نتوانستهاند انجام دهند.
ترامپ روز چهارشنبه تهدید کرد کشورهایی که با ایران تجارت کنند با «پیامدهای اقتصادی بسیار سنگین» مواجه خواهند شد.
«نیکول گراژفسکی» استادیار مرکز مطالعات بینالمللی در دانشگاه ساینسپو در پاریس، وضعیت فعلی را «بلاتکلیفی دائمی» توصیف کرد و گفت در چند ماه گذشته، «چیز چندانی اساساً تغییر نکرده جز اینکه موضع ایران بیش از پیش تثبیت شده و تلاشهای مکرر آمریکا برای یافتن راهی خروج از این وضعیت، تاکنون نتیجهای نداشته است.»
تهران در ماه جاری فهرستی از خواستههای خود برای بازگشایی تنگه هرمز به واشنگتن ارائه کرد. از جمله خواستههای ایران، لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و پرداخت غرامت جنگی عنوان شده است.
«مهرزاد بروجردی» رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میسوری، گفت: تهران پس از پشت سر گذاشتن شوک اولیه جنگ، اکنون مصمم است قدرت خود را به نمایش بگذارد. تسلیحاتیکردن تنگه هرمز و موضع سختگیرانه ایران در مذاکرات موازی با آمریکا و عمان باید در همین چارچوب درک شود.
در ماههای گذشته، مواضع و اظهارات ترامپ میان تهدید به نابودی ایران و وعده نزدیک بودن یک توافق دیپلماتیک در نوسان بوده است. البته اگر هدف این رویکرد ترساندن مقامهای ایرانی و وادار کردن آنها به دادن امتیاز بوده، به نظر میرسد نتیجه معکوس حاصل شده است.
مقامهای ایرانی ظاهراً به این نتیجه رسیدهاند که ترامپ حاضر نیست جنگی را بهطور کامل از سر بگیرد که میتواند قیمت نفت را افزایش دهد و در میان افکار عمومی آمریکا نیز محبوب نیست.
«الکس وطنخواه» پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، عنوان داشت «به نظر میرسد ایران معتقد است آمریکا در نهایت از یک رویارویی پرهزینه و بدون پایان مشخص خسته خواهد شد.»
در همین حال، آمریکا تمرکز خود را بر افزایش فشار اقتصادی علیه ایران گذاشته است.
«جرد کوشنر» داماد ترامپ و فرستاده او، روز دوشنبه به شبکه فاکسنیوز گفت مقامهای ایرانی «هیچ علاقهای به انجام کاری که برای ما منطقی باشد نشان نمیدهند».
او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مذاکرات، به محاصره دریایی اشاره کرد که هدف آن وارد کردن فشار بیشتر بر اقتصاد ایران است و گفت این موضوع در حال حاضر تمرکز اصلی ترامپ است.
ترامپ روز سهشنبه نیز اعلام کرد محاصره همچنان «بهطور کامل» برقرار است. او همچنین مدعی شد تنگه هرمز کاملاً باز است؛ این در حالی است که مقامهای دریانوردی از حملات اخیر به کشتیها خبر دادهاند.
«اسکات بسنت» وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اخیراً در مصاحبهای با نیوزمکس گفت وزارتخانه او قصد دارد اقداماتی را اعمال کند که «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور هرگز دیده نشده است».
ایران پیش از این نیز فشارهای اقتصادی بینالمللی را پشت سر گذاشته است. با این حال، ایران در سال ۲۰۱۵ و پس از تشدید تحریمها در دوره ریاستجمهوری اوباما، در نهایت با دادن امتیازاتی در برنامه هستهای خود موافقت کرد.
وطنخواه همچنین هشدار داد که ازسرگیری جنگ احتمالاً زیرساختهای انرژی منطقه، پایگاههای آمریکا در خاورمیانه و کشتیرانی تجاری را نیز وارد درگیری خواهد کرد.
با این حال، در شرایط فعلی به نظر میرسد احتمال ادامه بنبست، بدون حل مسائل اصلی از جمله برنامه هستهای ایران و وضعیت تنگه هرمز، به اندازه احتمال ازسرگیری جنگ است.
گراژفسکی می گوید: هرچه این وضعیت بلاتکلیفی طولانیتر شود، ریشهدارتر خواهد شد و پیدا کردن یک مسیر خروج که هیچیک از طرفین نتواند آن را چیزی جز امتیازدهی تلقی کند، دشوارتر خواهد شد.
پایان/
نظر شما