به گزارش تحریریه، «جیک سالیوان» مشاور سابق امنیت ملی آمریکا در دولت جو بایدن در گفت وگویی با شبکه بلومبرگ به ارزیابی شرایط پرتنش کنونی میان ایران و آمریکا پرداختو موارد مهمی را عنوان کرد که به طور خلاصه عبارتند از:

۱. بن‌بست راهبردی در جنگ با ایران (روز ۱۷۲ نبرد) ورود به بن‌بست: با گذشت ۱۷۲ روز از آغاز جنگ، کارشناسان و رسانه‌ها وضعیت را یک «باتلاق» توصیف می‌کنند. سالیوان تأکید می‌کند که دونالد ترامپ آمریکا را وارد یک «بن‌بست راهبردی» بدون مسیر خروج مشخص کرده است.

دو گزینه نامطلوب پیش‌رو:

الف. تداوم جنگ: تحمیل هزینه‌های سنگین به اقتصاد جهانی، افزایش ریسک تشدید درگیری‌ها و تلفات انسانی بیشتر.

ب. پذیرش توافقی بسیار نامطلوب: ایران با گذر زمان و بسته نگه داشتن تنگه هرمز، شروط خود را افزایش داده و امتیازاتی نظیر آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، لغو گسترده تحریم‌ها و دریافت بودجه کلان برای بازسازی کشور را طلب می‌کند.

۲. خطای محاسباتی دولت ترامپ در دست‌کم گرفتن ایران نادیده گرفتن هشدارهای اطلاعاتی: فرضیه ترامپ مبنی بر اجرای سناریوی «تغییر رژیم» و ترور رهبران ارشد ایران بدون واکنش همه‌جانبه، از ابتدا توسط نهادهای اطلاعاتی رد شده بود.

واکنش وجودی ایران: از آنجا که هدف آمریکا براندازی تعریف شده بود، ایران این تهدید را «وجودی» قلمداد کرد و با تمام توان به اقداماتی نظیر مسدودسازی تنگه هرمز، حمله به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های آمریکا و هدف قرار دادن همسایگان در خلیج فارس روی آورد.

۳. چالش مهار برنامه هسته‌ای و آشفتگی در دیپلماسی واشنگتن ضرورت دیپلماسی رسمی: سالیوان رسیدن به هدف غیرهسته‌ای شدن ایران را بدون مذاکرات فشرده و توافق بر سر «بازرسی‌های سرزده و دقیق» غیرممکن می‌داند.

تناقض و آشفتگی در دولت ترامپ: ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» هرگونه مذاکره جاری یا برنامه‌ریزی‌شده با ایران را انکار می‌کند.

در مقابل، گزارش‌ها از تحرکات جرد کوشنر و کانال‌های پشتی غیررسمی مانند تولسی گابارد (از طریق میانجی‌های کُرد عراقی با سپاه پاسداران) حکایت دارد. وزارت امور خارجه و دیپلماسی رسمی تضعیف شده و کانال‌های موازی و غیررسمی کارآمدی لازم را ندارند.

۴. تهدید عمان و تضعیف نقش میانجی‌های منطقه‌ای: جایگاه تاریخی مسقط: عمان همواره میانجیگری بی‌طرف و مورد اعتماد بوده و پایه مذاکرات محرمانه دوره اوباما (منتهی به برجام) در این کشور گذاشته شد. خطای راهبردی ترامپ: تهدید ترامپ به بمباران عمان در صورت عدم همراهی، مخرب توصیف شد.

سالیوان هشدار داد این اقدامات باعث می‌شود کشورهای منطقه برای حفاظت از منافع خود، مستقلاً با تهران وارد معامله شوند.

۵. تأثیر بنیامین نتانیاهو بر سیاست‌های جنگ‌طلبانه آمریکا: تحریک مداوم واشنگتن: نتانیاهو در دوره‌های اوباما، بایدن و حتی دور اول ترامپ کوشید پای آمریکا را به جنگ مستقیم با ایران بکشاند، اما تنها در دور دوم ترامپ موفق به این کار شد. موانع صلح پایدار: حضور چهره‌های راست افراطی (نظیر بن‌گویر و اسموتریچ) در کابینه اسرائیل، مانع دستیابی به راه‌حل جامع در غزه، لبنان و پرونده فلسطین است.

۶. تضعیف اتحاد با کره جنوبی و پیامدهای آن در رقابت با چین: عقب‌نشینی در شرق آسیا: کاهش رزمایش‌های مشترک آمریکا و کره جنوبی به بهانه عدم حمایت سئول در جنگ ایران، امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد.

خسارت اقتصادی و صنعتی: کره جنوبی شریک حیاتی آمریکا در صنایع تراشه‌های حافظه پیشرفته (HBM)، باتری‌های خودروهای برقی و احیای کشتی‌سازی است.

موقعیت برتر شی جین‌پینگ: تضعیف اتحادهای آمریکا فرصتی طلایی به پکن داده است. شی جین‌پینگ با اتکا به اهرم کنترل صادرات عناصر کمیاب خاکی و پیشرفت‌های صنعتی، در آستانه سفر به واشنگتن در موضع قدرت قرار دارد.

۷. تخلیه ذخایر پاتریوت و آسیب‌پذیری بحرانی اوکراین انحراف تسلیحات راهبردی: انتقال سامانه‌ها و موشک‌های رهگیر پاتریوت به خاورمیانه، اوکراین را برابر حملات موشکی روسیه بی‌پناه گذاشته است.

بحران زمستانی در کی‌یف: پوتین از این کمبود برای نابودی زیرساخت‌های برق، انرژی و گرمایش اوکراین در آستانه زمستان بهره‌برداری می‌کند. سالیوان تأکید کرد که جنگ بی‌دلیل با ایران، عملاً ظرفیت‌های دفاعی جهان غرب را فرسوده کرده است.

پایان/