به گزارش تحریریه، «پل کروگمن» اقتصاددان و برنده پیشین جایزه نوبل در یادداشتی با عنوان «دونالد ترامپ از نظر سیاسی ورشکسته شده است؛ بسیار ترسید» آورده است:
شبکه خبری سیانان، با بیان اینکه ممکن است جنگ تمامعیار با ایران بهزودی از سر گرفته شود، گزارش داد «چندین مقام آمریکایی که از این موضوع اطلاع دارند، میگویند ارتش آمریکا طرحهای جدیدی برای حمله تدوین کرده است که در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای ازسرگیری عملیات نظامی، چه پیش از انتخابات میاندورهای و چه پس از آن، استفاده احتمالی از بمب موسوم به «مادر همه بمبها» برای هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی و تأسیسات هستهای ایران را نیز شامل میشود.»
ترامپ میگوید پیش از انتخابات میاندورهای دستور حمله صادر نخواهد کرد. اما رابرت پیپ، نویسنده خبرنامه ساباستک «تله تشدید تنش»، استدلال میکند که نباید حرف او را باور کنیم و ممکن است بمبها پیش از انتخابات میاندورهای نیز فرو بریزند. اگرچه من متخصص مسائل راهبردی نیستم، معتقدم پیپ ممکن است کاملاً درست بگوید؛ زیرا تحلیل او از موقعیت سیاسی ترامپ، چیزی است که من آن را از اقتصاد مالی میشناسم.
ببینید، این موضوع بهخوبی شناخته شده است که صاحبان کسبوکارهایی که در آستانه ورشکستگی قرار دارند، اغلب دست به رفتارهای مخرب میزنند. ترامپ نیز در آستانه ورشکستگی قرار دارد؛ البته نه از نظر مالی، زیرا او از طریق فساد میلیاردها دلار به دست آورده است، بلکه از نظر سیاسی. بنابراین، او نیز مانند یک تاجر شکستخورده، انگیزههای قدرتمندی برای ایجاد آشوب و ویرانی دارد.
استدلال پیپ اساساً نسخهای از پدیدهای است که شکل خاصی از «مخاطره اخلاقی» به شمار میرود و اغلب از آن با عنوان «قمار برای نجات» یاد میشود. زمانی که یک شرکت در آستانه فروپاشی قرار دارد، برای صاحب آن منطقی است که دست به سرمایهگذاریهای بسیار پرریسک و حتی دیوانهوار بزند؛ سرمایهگذاریهایی که احتمال شکستشان بسیار زیاد است، اما شاید، فقط شاید، بتوانند آنقدر پول به دست آورند که شرکت را از لبه پرتگاه عقب بکشند. به هر حال، برای صاحب شرکت، نتیجه هرچه باشد، او برنده است: اگر سرمایهگذاری موفق شود، سود میبرد و اگر شکست بخورد، این طلبکاران هستند که زیان خواهند کرد.
در مورد ترامپ، همه نشانهها حاکی از آن است که حزب او در انتخابات میاندورهای با شکست مواجه خواهد شد. اگرچه یک رئیسجمهور عادی ممکن است بتواند با کنگرهای که تحت کنترل حزب مخالف قرار دارد کنار بیاید، اما در دو سال گذشته حجم فساد و تخلفات آنقدر زیاد بوده است که کنترل کنگره به دست دموکراتها و در اختیار گرفتن قدرت احضار و تحقیق و تفحص توسط آنان، پیامدهای فاجعهباری برای ترامپ و تمام اطرافیانش به همراه خواهد داشت.
بنابراین، ترامپ انگیزه دارد که دست به کاری بزند؛ هر کاری که بتواند فضای این انتخابات را دگرگون کند. حمله به ایران احتمالاً به شکست بزرگتر جمهوریخواهان منجر خواهد شد، اما ممکن است، فقط ممکن است، آنقدر پایگاه حامیان ترامپ را بسیج کند که نتیجه انتخابات تغییر کند. درست است که رئیسجمهوری که حتی اندکی به منافع آمریکا اهمیت میداد، برای نجات موقعیت سیاسی شخصی خود به دنبال اجرای سیاستهای فاجعهبار و مخرب نمیرفت، آن هم با امیدی اندک به موفقیت. اما به هر حال، صحبت از ترامپ است.
بنابراین، استدلال پیپ کاملاً منطقی به نظر میرسد. با این حال، من گمان میکنم ورشکستگی سیاسی قریبالوقوع ترامپ پیامدهایی حتی بدتر از آنچه پیپ مطرح میکند، به دنبال خواهد داشت و این پیامدها پس از انتخابات میاندورهای نیز ادامه پیدا خواهند کرد و تشدید خواهند شد.
هنگامی که تحلیل پیپ را خواندم، به یاد مقاله کلاسیکی افتادم که جورج اکرلوف و پل رومر در سال ۱۹۹۳ با عنوان «غارت: دنیای زیرزمینی اقتصادیِ ورشکستگی برای کسب سود» منتشر کردند. اکرلوف و رومر از چندین نمونه تاریخی ورشکستگی گسترده، از جمله بحران مؤسسات پسانداز و وام آمریکا در دهه ۱۹۸۰، الهام گرفته بودند. آنها در این نمونهها استدلال میکردند که صاحبان بانکها و شرکتهای دیگری که در آستانه ورشکستگی قرار داشتند، برای نجات کسبوکار خود دست به قمار نمیزدند. در عوض، آنها صرفاً پولها را برمیداشتند و فرار میکردند و پیش از آنکه ضربه نهایی وارد شود، تا آنجا که ممکن بود داراییهای شرکتهای خود را به جیبهایشان منتقل میکردند.
پس غارت از سوی دولت ترامپ که از نظر سیاسی ورشکسته شده است، چه شکلی خواهد داشت؟ منظور من غارت مالی نیست؛ ترامپ در تمام این مدت و در مقیاسی عظیم مشغول چنین کاری بوده است. آنچه ممکن است در آستانه وقوع باشد و در واقع، هماکنون نیز در حال رخ دادن است، چیزی است که میتوانیم آن را «غارت سیاستی» بنامیم؛ یعنی ترامپ از قدرت باقیمانده خود برای انجام اقداماتی استفاده کند که هم عمیقاً غیرمیهنپرستانه و هم بهشدت نامحبوب هستند، اما با ترجیحات و پیشداوریهای شخصی او مطابقت دارند.
کریس کریستوفرسون نوشته است: «آزادی فقط واژه دیگری برای نداشتن چیزی برای از دست دادن است.» پس از پایان انتخابات میاندورهای، ترامپ که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد، آزاد خواهد بود تا بدترین جنبههای شخصیتی خود را آشکار کند؛ فردی که از دیدگاه نویسنده، یک خودشیفته بدخیم است، بهطور غریزی از حاکمان اقتدارگرا حمایت میکند و ذهنش بهشدت درگیر انتقامجویی از هر چیز و هر کسی است که شکوه و عظمت شکننده و متوهمانه او را تهدید کند.
ما هماکنون شاهد وقوع چنین وضعیتی در سیاست آمریکا در قبال اوکراین هستیم. مدتهاست که آشکار شده ترامپ به دیکتاتورها علاقه دارد و از دموکراسی بیزار است و علاقه ویژهای به ولادیمیر پوتین و نفرت خاصی از ولودیمیر زلنسکی دارد. با این حال، تا زمانی که احتمال محدودی برای کاهش خسارتهای سیاسی در انتخابات میاندورهای وجود داشت، ترامپ در حمایت آشکار از پوتین احتیاط میکرد. اما طی چند هفته گذشته، ترامپ بیش از پیش آشکارا از تلاش پوتین برای فتح و تصرف سرزمینی از طریق جنگ حمایت کرده است؛ از طریق خرید گازوئیل روسیه، لغو تحریمها و در تازهترین اقدام، تلاش برای تضعیف توان دفاعی اوکراین از طریق محدود کردن دسترسی این کشور به سامانه استارلینک.
اتفاق مشابهی در سیاست داخلی آمریکا نیز در حال رخ دادن است. برای مثال، ترامپ بهطور فزایندهای دست از تظاهر به اهمیت دادن به موضوع مهاجرت غیرقانونی یا جرائم مهاجران برداشته و به سمت نژادپرستی آشکار و بیپرده حرکت کرده است؛ اقدامی که تاکنون بهطور ویژه علیه سومالیاییها جهتگیری شده، اما به همینجا محدود نخواهد ماند.
بنابراین، آیا ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای بمباران ایران را از سر خواهد گرفت؟ بدیهی است که من پاسخ این پرسش را نمیدانم، اما پیپ قطعاً درست میگوید که منطق عادی سیاسی، بر اساس آن یک رئیسجمهور بهشدت نامحبوب باید ازسرگیری یک جنگ بهشدت نامحبوب را کنار بگذارد، دیگر کاربردی ندارد. هر کسی هم که تصور میکند ترامپ پس از شکست در انتخابات میاندورهای محتاطتر و میانهروتر خواهد شد، واقعیت سیاسی جدید را درک نکرده است.
حقیقت این است که ورشکستگی سیاسی، ترامپ را از محدودیت آزاد خواهد کرد تا خواستههای واقعی خود را دنبال کند. و این خواستهها وحشتناک هستند.
پایان/













نظر شما