به گزارش تحریریه، در برنامه «میزگرد دو سوی تنگه» (两岸圆桌派) که به عنوان تریبون اختصاصی نخبگان سیاسی برای بررسی تنشهای استراتژیک در آسیا شناخته میشود، کارشناسان تأثیر شکست جمهوریخواهان بر سیاست ترامپ را بررسی کردند.

گائو ژیکای (高志凯): استاد دانشگاه سوژو و معاون اندیشکده جهانیشدن چین (CCG)

وانگ فنگ (王丰): رئیس و ناشر روزنامه تایوانی «چاینا تایمز»
ژو یوچین (周玉琴): روزنامهنگار باسابقه و مجری
🟡ژو یوچین: در آغاز برنامه به نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا میپردازیم. پیش از انتخابات، بیشتر نظرسنجیها نشان میدادند که دموکراتها شانس زیادی برای پیروزی در انتخابات مجلس نمایندگان دارند؛ تنها پرسش این بود که با چه اختلافی پیروز میشوند. اما نگاهها بیش از همه به سنا دوخته شده بود. حالا نتیجه نهایی نشان میدهد که دموکراتها هر دو مجلس را یکجا از آن خود کردهاند.
ابتدا میخواهم از آقای گائو بپرسم... آیا این نتیجه با پیشبینی قبلی شما همخوانی دارد؟ با توجه به نظرسنجیهای پیش از انتخابات و حضور فعال دونالد ترامپ در تجمعهای انتخاباتی، نکتهای توجه ما را جلب کرد. او بهجای ایالتهای رقابتی، به ایالتهای جمهوریخواه میرفت؛ انگار میخواست پایگاه رأی حزب را حفظ کند. آیا این نشان میداد که وضعیت انتخاباتی جمهوریخواهان بهشدت بحرانی شده است؟ شما نتیجه این انتخابات را چگونه میبینید؟ آیا میتوان فتح هر دو مجلس به دست دموکراتها را شکست سنگین ترامپ دانست؟ مهمترین عامل این نتیجه چه بود؟

◀۳ نوامبر ۲۰۲۶: جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات انتخابات سنای آمریکا از ایالت تگزاس، در مراسم شب انتخابات در آستین حضور یافت
گائو ژیکای: سپاسگزارم، خانم ژو. انتخابات میاندورهای یکی از رویدادهای بسیار مهم در سیاست داخلی آمریکاست. در این انتخابات، دموکراتها کنترل سنا و مجلس نمایندگان را به دست آوردهاند. این یعنی چه؟ نخست اینکه دونالد ترامپ از ۳ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۳ دی) رسما به یک رئیسجمهور «اردکِ لنگ» تبدیل خواهد شد؛ رئیسجمهوری که توان پیشبرد برنامههایش بهشدت محدود میشود.
دوم اینکه دموکراتها بارها اعلام کردهاند بهمحض آنکه کنترل مجلس نمایندگان را به دست بگیرند، از ۳ ژانویه ۲۰۲۷ روند استیضاح ترامپ را آغاز خواهند کرد. محور اتهامها، اقداماتی است که گفته میشود ترامپ و اعضای خانوادهاش و نیز دوستان و نزدیکان او طی نزدیک به دو سال گذشته در آنها مرتکب جرایم یا تخلفات متعدد شدهاند. دموکراتها میگویند قصد دارند از مسیر استیضاح، تحقیقاتی همهجانبه را پیش ببرند.
دموکراتها همچنین پیت هگست، وزیر جنگ فعلی، را مشخصا هدف انتقاد قرار داده و او را فاقد صلاحیت خواندهاند. آنها گفتهاند درباره عملکرد او نیز تحقیق خواهند کرد و برای استیضاحش اقدام میکنند. اکنون با احتمال بسیار زیاد میتوان گفت که آمریکا از ۳ ژانویه ۲۰۲۷ وارد عصر استیضاح، یا همان عصر «تسویهحساب بزرگ» خواهد شد.

◀۴ نوامبر ۲۰۲۶: حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان آمریکا، در نشست خبری در واشنگتن.
نکته دیگری هم هست که میخواهم بر آن تأکید کنم. اینکه ترامپ تا این لحظه به اقدامات ویژه و سختگیرانهای متوسل نشده، خود جای شکر دارد. پیشتر این نگرانی وجود داشت که او از نهادهای مختلف مجری قانون برای دخالت در انتخابات میاندورهای استفاده کند. اما تا اینجا، ظاهرا چنین کاری نکرده و این اتفاق خوبی است.
بااینحال، پیروزی بزرگ دموکراتها در هر دو مجلس کنگره در انتخابات میاندورهای امسال، بر انتخابات ۲۰۲۸ آمریکا، بهویژه انتخابات ریاستجمهوری، تأثیری عمیق خواهد گذاشت. به گمان من، دموکراتها در دو سال آینده از این پیروزی برای پیشروی بیشتر استفاده میکنند و میکوشند در انتخابات ۲۰۲۸ کاخ سفید را هم به دست آورند.
مهمتر اینکه اگر دموکراتها کاخ سفید را بگیرند، ممکن است وزیر دادگستری را تغییر دهند و آنچه تسویهحساب با ترامپ خوانده میشود، شدت بیشتری پیدا کند. بنابراین، به نظرم سیاست داخلی آمریکا گرفتار کشمکشی فرسایشی و شدید خواهد شد... دموکراتها میخواهند با تکیه بر کنترل هر دو مجلس کنگره، ترامپ را استیضاح کنند.
حتی پیشبینی میکنم که از ۳ ژانویه ۲۰۲۹، «تسویهحساب بزرگ» در آمریکا دستکم چهار سال، یا شاید بیشتر، ادامه پیدا کند. ما این سوی اقیانوس آرام نشستهایم و میبینیم سیاست داخلی آمریکا به کجا رسیده است. نه حق اظهارنظری در آن داریم و نه نقشی در آن؛ فقط از آن سوی اقیانوس، تماشاگر این ماجرا هستیم.
اما اینکه ترامپ در دو سال باقیمانده از ریاستجمهوریاش چقدر قدرت خواهد داشت و آیا همچنان میتواند در داخل و خارج از آمریکا از موضع بالا امر و نهی کند، چیزی است که به نظرم میتوانیم با خیال راحت، دقیق و باحوصله زیر نظر بگیریم.

🟡ژو یوچین: بله، آقای گائو. هرچند ما از آن سوی اقیانوس آرام انتخابات آمریکا را دنبال میکنیم و نتایجش را تحلیل میکنیم، من هم به تحولات این کشور پس از انتخابات میاندورهای توجه زیادی دارم. بهویژه میخواهم بدانم آیا چالشهای داخلی متعددی که دولت ترامپ در ادامه با آنها روبهرو میشود، بر روابط چین و آمریکا هم تأثیر بیشتری خواهد گذاشت؟ کمی بعد از شما میخواهم این موضوع را برایمان تحلیل کنید.
در همین حال، میخواهم نظر آقای وانگ فنگ را در تایپه بپرسم. شما هم نتیجه این انتخابات را دیدید. باید گفت ترامپ واقعا برای کمک به نامزدهای جمهوریخواه سنگ تمام گذاشت و به نقاط مختلف کشور رفت. او حتی از رأیدهندگان خواست طوری در این انتخابات شرکت کنند که گویی دارند به شخص او رأی میدهند.
اما نتیجه نهایی آشکارا نشان داد که بسیاری از رأیدهندگان خریدار حرفهایش نبودند. آیا میتوان گفت این فقط شکست جمهوریخواهان نبود، بلکه شکستی سنگین برای خود ترامپ هم بود؟ اگر چنین است، آینده دولت ترامپ را چگونه میبینید؟
وانگ فنگ: به نظر من، شکست ترامپ در این انتخابات میاندورهای دلایل ریشهای متعددی دارد، اما میشود آنها را در سه نکته خلاصه کرد.
نخست اینکه ترامپ با ماگا به قدرت رسید و با ماگا هم شکست خورد. اگر شعار «عظمت را دوباره به آمریکا بازگردانیم» نبود، ترامپ به کاخ سفید نمیرسید. اما راستش را بخواهید، اگر معنای این شعار را دقیقتر بررسی کنیم، میبینیم چه ارتباطی با زندگی روزمره مردم عادی آمریکا دارد؟
چه در چین و چه در آمریکا، مردم باید زندگیشان را بگذرانند؛ آنچه مردم عادی بیش از هر چیز میخواهند، ثبات و آرامش در زندگی است. واقعیت این است که ماگا از همان ابتدا هیچ نسبتی با زندگی واقعی مردم عادی آمریکا نداشت... این از نکته اول.

دوم اینکه ترامپ پس از به قدرت رسیدن، چماق تعرفهها را بالای سر شرکای اصلی تجاری آمریکا به گردش درآورد. در دولتهای مختلف آمریکا همواره کسانی هشدار دادهاند که تعرفهها، در کنار فشار بر شرکای تجاری، به اقتصاد و تجارت خود آمریکا نیز آسیب بنیادین میزنند؛ بهویژه به معیشت مردم.
در آمریکا یک عبارت تکراری دارند: «رفیق، مشکل اقتصاد است».
چماق تعرفهها هم خیلی زود به اقتصاد آمریکا و زندگی مردم ضربهای سنگین زد. اما ترامپ در آن مقطع، میشود گفت، عقل از سرش پریده بود و هرچه بیشتر این چماق را میچرخاند، بیشتر به آن دل میبست. در چنین شرایطی، شکست او در انتخابات میاندورهای اجتنابناپذیر بود.
سومین دلیل شکست، جنگافروزی دیوانهوار در خارج از کشور است. ترامپ، برای مثال، پس از آنکه در ونزوئلا طعم موفقیت را چشید، گمان کرد میتواند در خاورمیانه هم پیروز شود. همانطور که همه میدانند، جنگ با ایران اساسا جنگ آمریکا نیست. ترامپ هرقدر هم اصرار کند که این «جنگ» نیست، مردم عادی که احمق نیستند؛ نمایندگان کنگره هم سادهلوح نیستند. همه میدانند که او به جنگافروزی روی آورده و علیه ایران دست به اقدام جنگی زده است.
ترامپ یک نقطهضعف مهلک دیگر هم دارد و این اقدامات حاصل محاسبهای دقیق در چارچوب یک راهبرد جهانی نیستند؛ دستکم بخش بزرگی از آنها از بیعقلی ناشی میشود.
او به حرف خویشاوندان و دوستان یهودی اطرافش گوش داده است؛ خانوادهاش با یهودیان روابط بسیار نزدیکی دارند، حامیان مالیاش هم همینطور و اصلاً خود او هم رابطه بسیار نزدیکی با نتانیاهو دارد. این روابط درهمتنیده باعث شده است که ترامپ در برخورد با مسائل خاورمیانه، بهویژه مسئله ایران، آن نگاه کلانی را که از یک رئیسجمهور آمریکا انتظار میرود از دست بدهد. او خونسردی لازم برای یک رهبر سیاسی را نیز از کف داده و مهمتر از همه، در صفحه شطرنج راهبرد جهانی دچار خطای محاسباتی شده است.

این عوامل، مستقیم یا غیرمستقیم، ضربه سنگینی به زندگی مردم عادی آمریکا زدهاند. آمریکا از یک سو کشوری دموکراتیک و آزاد است و از سوی دیگر، میتوان گفت کشوری بهشدت پوپولیست هم هست. وقتی مردم عادی آمریکا میبینند قیمت نفت و گاز بالا رفته و حتی گازوئیل هم گیر نمیآید، طبیعی است که خشم خود را متوجه چنین دولتی، چنین کاخ سفیدی، حزب جمهوریخواه و خود ترامپ کنند. به گمان من، دلایل مستقیم و غیرمستقیم شکست ترامپ همینهاست.
🟡ژو یوچین: دونالد ترامپ بهزودی با چالشهای فراوانی روبهرو خواهد شد؛ بهویژه در داخل کشور، جایی که کنگره به نیرویی قدرتمند برای مهار او تبدیل میشود. آقای گائو، ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش هم با وضعیتی مشابه روبهرو شده بود. بنابراین بهخوبی میداند چه چیزی در انتظارش است. میگویند هرچه شمارش آرا پیش میرفته، حالش هم گرفتهتر میشده.
این نتیجهای نیست که او میخواست ببیند. حالا که در دوره دوم ریاستجمهوریاش به یک رئیسجمهور بیخاصیت تبدیل میشود، آیا با محدودیتهایی شدیدتر از دوره نخست روبهرو خواهد شد؟ اکثریت دموکراتها در هر دو مجلس کنگره فقط به معنای نظارت بیشتر، تحقیقات برای استیضاح و متوقف شدن طرحهای او نیست؛ ممکن است عملا پیشبرد برنامههای دولتش را نیز فلج کند.
از سوی دیگر، آیا دولت فدرال بار دیگر تعطیل خواهد شد؟ ما یک بار در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ شاهد تعطیلی ۳۵روزه دولت بودیم. آیا قرار است این اتفاق دوباره تکرار شود؟ اگر آن کابوس بازگردد، ترامپ با چه چالشهای تازهای مواجه خواهد شد؟

گائو ژیکای: پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای و به دست گرفتن کنترل سنا و مجلس نمایندگان، برای ترامپ، حزب جمهوریخواه، خانواده او و دوستان و نزدیکانش پیامدهای متفاوتی دارد.
بگذارید ابتدا از حزب جمهوریخواه بگویم. در آمریکا اصل تفکیک قوا برقرار است. برای آنکه یک رئیسجمهور بتواند برنامههایش را بهخوبی پیش ببرد، بهترین حالت این است که هم کاخ سفید را در اختیار داشته باشد و هم حزبش کنترل سنا و مجلس نمایندگان را به دست بگیرد.
اما اکنون قدرت میان کاخ سفید و دو مجلس کنگره تقسیم شده است. دموکراتها هر دو مجلس را در اختیار دارند و جمهوریخواهان کاخ سفید را. بنابراین، کشمکش میان دو طرف فرساینده خواهد بود.
حتی میتوان گفت در بدترین حالت، اقدامات ترامپ در دو سال آینده ممکن است به وضعیت کیش و مات برسد؛ بنبستی که راهی برای پیشروی باقی نمیگذارد. جمهوریخواهان بهسختی خواهند توانست طرح قانونی تازهای را به سرانجام برسانند، زیرا دموکراتها احتمالا در سنا، مجلس نمایندگان یا هر دو مجلس، جلوی طرحهای آنها را خواهند گرفت. به نظر میرسد این طرحها یکی پس از دیگری به جایی نرسند. این نکته اول است.
نکته دوم اینکه بدهی دولت فدرال آمریکا اکنون از ۴۱ تریلیون دلار گذشته است. ترامپ مدام از فدرال رزرو خواسته نرخ بهره را کاهش دهد، اما حالا به نظر میرسد نهتنها خبری از کاهش نرخ بهره نیست، بلکه حتی ممکن است تا پایان سال دوباره افزایش یابد. از این پس، چه بحث کاهش نرخ بهره باشد، چه افزایش آن یا اجرای طرحهای بزرگ اقتصادی، با کنترل هر دو مجلس کنگره به دست دموکراتها، پیشبرد امور کاملا مطابق میل ترامپ دشوار خواهد بود. بنابراین او در عرصه سیاست و اقتصاد داخلی با بنبست روبهرو میشود.
برای خانواده ترامپ هم اوضاع دردسرساز است. گفته میشود آنها در دو سال نخست دوره دوم ریاستجمهوری او کارهای زیادی کردهاند که توجه جدی دموکراتها را جلب کرده است. دموکراتها معتقدند در میان این اقدامات، موارد فراوانی از نقض قانون و مقررات وجود دارد. از همین رو، قطعا تحقیقاتی طولانی و عمیق را درباره خود ترامپ، خویشاوندان و دوستانش آغاز خواهند کرد.

در نتیجه، ترامپ و نزدیکانش ناچار میشوند بیشتر مراقب باشند. آنها در نظر داشتند طی دو سال آینده کارهای زیادی را با سروصدای فراوان پیش ببرند، اما حالا ظاهرا باید دست نگه دارند.
تحقیقاتی که دموکراتها در پی آغاز آن هستند، فقط به دو سال نخست دوره دوم ترامپ محدود نخواهد ماند؛ اگر در دو سال باقیمانده هم تخلفی رخ دهد، به گمانم دامنه و شدت این تحقیقات بیشتر خواهد شد.
از سوی دیگر، ترامپ اکنون در عرصه بینالمللی به همه امر و نهی میکند، اما جمهوریخواهان دیگر کنترل سنا و مجلس نمایندگان را در اختیار ندارند. بنابراین بسیاری از سیاستهای مهم خارجی و طرحهای نظامی او، اگر از حمایت نمایندگان دو مجلس برخوردار نباشند، چیزی جز وعدههای توخالی نخواهند بود؛ بناهایی که روی شن ساخته شدهاند و پایه محکمی ندارند.
پس به گمان من، در دوره «ترامپ ۲.۰»، آمریکا در داخل گرفتار بنبست خواهد شد و در خارج نیز همه میدانند که ترامپ به یک مترسک تبدیل شده است. دیگران در برخورد با دوستان و نزدیکان او و نیز بسیاری از کسبوکارها و پروژههایشان محتاطتر خواهند بود، چون میدانند دموکراتها ممکن است هر لحظه درباره این موارد تحقیق کنند.

آیا این یعنی ترامپ در دو سال آینده هیچ کاری از دستش برنمیآید؟ نه لزوما. همین جنگ کنونی با ایران را در نظر بگیرید که حالا مهمترین مسئله است. ممکن است ترامپ تصمیم بگیرد همهچیز را به قمار بگذارد و با خود بگوید: «حالا که جمهوریخواهان کنترل هر دو مجلس را از دست دادهاند، دیگر چه چیزی برای از دست دادن دارم؟ تا جایی که اختیارات ریاستجمهوریام اجازه میدهد، بمباران گسترده ایران و اقدامات تخریبی دیگر را آغاز میکنم.»
بنابراین، «اردک لنگ» شدن ترامپ به این معنا نیست که در عرصه بینالمللی دست روی دست خواهد گذاشت.
🟡ژو یوچین: باز هم میخواهم نظر آقای وانگ فنگ را بپرسم. ترامپ آشکارا از نظر روانی آماده است که ضعیف شود؛ گذشته از این، یک بار هم چنین وضعیتی را تجربه کرده است. او از پیش گفته که میداند ممکن است در کنگره با نظارت و فشار بیشتری برای مهار قدرتش روبهرو شود. برای همین اعلام کرده میخواهد به یک «رئیسجمهور وتوکننده» تبدیل شود. اما آیا واقعا میتواند پیدرپی از حق وتوی خود استفاده کند؟ افزون بر این، او همچنان میخواهد در ماههای نوامبر و دسامبر، در عرصه بینالمللی قدرتنمایی کند و جایگاه آمریکا را بهعنوان قدرت برتر و رهبر جهان به رخ بکشد. آیا این شرایط، دست او را برای اقدام باز هم بستهتر خواهد کرد؟
وانگ فنگ: درباره ترامپ باید بهویژه مراقب یک احتمال باشیم؛ همانطور که آقای گائو هم گفت، ممکن است او از سر استیصال دست به هر کاری بزند. اگر به دفتر ترامپ در کاخ سفید دقت کرده باشید، میبینید که تصویر رونالد ریگان، رئیسجمهور پیشین آمریکا، پشت سر او آویخته است. ترامپ ریگان را بسیار تحسین میکند. میدانیم که ریگان هم در نخستین دوره ریاستجمهوریاش در انتخابات میاندورهای شکست خورد. او بیتردید سیاستمداری زیرک و کاردان بود، اما روحیه ماجراجویی هم داشت؛ قمار کرد و آن قمار را برد.
آن قمار چه بود؟ دست زدن به اقدامات پرمخاطره در خارج از کشور؛ از جمله حمله به گرانادا، طرح جنگ ستارگان و استقرار موشکهای میانبرد در اروپا.

ریگان پس از شکست در انتخابات میاندورهای، چنین برنامههای ماجراجویانهای را پیش برد. با شناختی که از شخصیت و شیوه عمل ترامپ داریم، باید بهدقت مراقب باشیم که آیا او هم دست به کارهای خطرناکی میزند یا نه. بهخصوص اگر هر دو مجلس کنگره تحقیقات قضایی علیه او را آغاز کنند و به شیوههای مختلف در برابرش بایستند، ممکن است احساس کند ناچار است در سیاست خارجی و عرصه نظامی به ماجراجویی رو بیاورد. این احتمال را نباید از نظر دور داشت.
رئیسجمهوران دیگری هم بودهاند؛ مثلا بیل کلینتون که پس از شکست در انتخابات میاندورهای توانست ورق را برگرداند. اما به نظر من، ترامپ بهسختی میتواند چنین کاری کند. چرا؟ چون رئیسجمهورانی مانند کلینتون و ریگان که حزبشان در انتخابات میاندورهای شکست خورد، در زندگی شخصی خود کمتر با اتهامهایی از جنس قانونشکنی یا جرم و بیاخلاقی از سوی خانواده و نزدیکانشان روبهرو بودند.
اما از زمان آغاز دوره دوم ترامپ، هم شیوه رفتار خودش و هم اقدامات نزدیکانش جنجالهای زیادی به پا کرده است. برای نمونه، دامادش جرد کوشنر در مذاکرات آمریکا با اوکراین یا ایران نقش بسیار مهمی داشته است.
صحنهای را هم به یاد دارم که فکر میکنم بسیاری از مخاطبان هنوز فراموش نکردهاند. حدود آوریل یا مه سال گذشته، ترامپ که ظاهرا نمیدانست خبرنگاران در حال فیلمبرداریاند، رو به دوستان کنارش گفت: «چطور بود؟ این اواخر حسابی سود کردید، نه؟ پول زیادی به جیب زدید، مگر نه؟» ترامپ مرتب حرفهایی میزند که بازار سهام یا بازار نفت و گاز را تکان میدهد و بسیاری از دوستان و نزدیکانش از این فرصتها استفاده میکنند و پول هنگفتی به جیب میزنند.
به گمان من، کنگرهای که در آینده در کنترل دموکراتهاست، در چنین مواردی بیوقفه به دنبال او خواهد رفت و تحقیقات و اقدامات تنبیهی علیه او را پی خواهد گرفت. ترامپ علاوه بر آنکه به یک اردک لنگ تبدیل میشود، راه گریزی هم از تحقیقات قضایی نخواهد داشت.

🟡ژو یوچین: آقای گائو، لطفا این موضوع را هم برایمان تحلیل کنید. دموکراتها این بار در هر دو مجلس سنا و نمایندگان اکثریت را به دست آوردهاند. در چنین وضعیتی، آیا موضع جمهوریخواهان حاکم، بهویژه ترامپ، در قبال روابط چین و آمریکا تغییر خواهد کرد؟ چون پس از دیدار سران دو کشور در سپتامبر امسال، هر دو طرف بر یک نکته اتفاقنظر داشتند... اینکه میخواهند روابط چین و آمریکا در مسیری باثباتتر پیش برود.
هر دو کشور هم میدانند که در روابطشان، رقابت و همکاری همزمان وجود دارد. ترامپ هنوز در بسیاری از زمینهها به همکاری چین نیاز دارد، اما در داخل آمریکا، بهخصوص در میان دموکراتها، ممکن است دیدگاههای دیگری مطرح شود. آیا ترامپ ممکن است برای حفظ منافع شخصی و خانوادگیاش، بر سر برخی مسائل با دموکراتها معامله کند؟ حتی در موضوعات مربوط به روابط چین و آمریکا امتیاز بدهد؟
گائو ژیکای: به نظر من، ترامپ میتواند بیپرده به جمهوریخواهان و دموکراتهای آمریکا بگوید که در مدیریت روابط با چین دستاوردهای مهمی داشته است؛ چون این روابط نسبتا باثبات ماندهاند. اساسا در شرایط کنونی، سیاست چینستیزی و مقابله با چین به سود مردم آمریکا نیست. مسئله اصلی این است که مردم عادی آمریکا چه میخواهند. آنها خواهان حفظ تجارت آزادند و نمیخواهند بار تعرفههای بیشتری را به دوش بکشند.
همچنین مطمئنم مردم آمریکا نمیخواهند دشمن مردم چین باشند. مردم دو کشور کاملا میتوانند در صلح کنار یکدیگر زندگی کنند. از این منظر، به گمان من ترامپ طی دو سال گذشته، خواسته یا ناخواسته، تا حد زیادی نیروهای ضدچینی، چینستیز و دشمن چین را در آمریکا مهار کرده است. حالا ممکن است این نیروها دوباره سر بلند کنند، اما فکر نمیکنم بتوانند جریان نیرومندی به راه بیندازند. یکی از دلایلی که چنین فکر میکنم، امید من به سفر ترامپ به شنژن در ماه نوامبر برای شرکت در نشست اپک است.
در عین حال، معتقدم چین باید مستقیما با هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات گفتوگو کند و موضع واقعی خود را برایشان روشن سازد. مردم چین نمیخواهند با مردم آمریکا بجنگند یا دشمن آنها باشند. دو کشور کاملا میتوانند در صلح کنار هم زندگی کنند. افزون بر این، حل بسیاری از مشکلاتی که آمریکا اکنون با آنها روبهروست، بدون همکاری همهجانبه چین احتمالا دشوارتر خواهد بود.
بنابراین، به باور من چینستیزی، نفرتپراکنی علیه چین و دشمنانگاری این کشور نباید به رویه عادی سیاست آمریکا تبدیل شود. جمهوریخواهان و دموکراتها هر دو باید جدی بررسی کنند که چه چیزی واقعا منافع اساسی مردم آمریکا را تأمین میکند. تقویت دوستی و همکاری میان چین و آمریکا، اتفاقا بیشتر به سود مردم آمریکاست.

🟡ژو یوچین: آقای وانگ فنگ، همانطور که آقای گائو گفت، برای حل بسیاری از مسائل بینالمللی واقعا باید از چین کمک گرفت؛ آمریکا بهتنهایی از عهده آنها برنمیآید. چه در مسئله خاورمیانه و چه در جنگ روسیه و اوکراین، آمریکا به همکاری چین نیاز دارد. بنابراین، وقتی ترامپ در سیاست داخلی امتیاز از دست میدهد، ممکن است بخواهد در سیاست خارجی جبران کند و از این نظر، همکاری با چین برایش ضروری است.
اما در همین حال باید پرسید: آیا نیروهای ضدچینی و حامیان تایوان در داخل آمریکا، بهویژه در کنگره، از فرصت استفاده میکنند و صدایشان را بلندتر خواهند کرد؟ آیا ترامپ که پیشتر فروش تسلیحات به تایوان را کنار گذاشته بود، زیر فشار ناچار میشود دوباره این پرونده را به جریان بیندازد و روند فروش تسلیحات را شتاب دهد؟ آیا چنین فشاری بهزودی شکل خواهد گرفت؟
وانگ فنگ: به نظر من، فروش تسلیحات به تایوان بیش از هر چیز به منافع مجتمع نظامی/صنعتی آمریکا مربوط میشود؛ البته سیاستمداران، مقامهای دولتی و نظامیان وابسته به جریان حاکم و جناح تندرو هم در آن منافعی دارند.
این منافع با برخی منافع ترامپ در تضاد است. او در دوره دوم ریاستجمهوریاش، با محدودیتهایی که هر دو مجلس کنگره برایش ایجاد میکنند، اگر بخواهد سیاست خود در قبال چین را که از اوایل سال ۲۰۲۵ در پیش گرفته ادامه دهد، ناگزیر با دشواریهای تازهای روبهرو میشود.
اما در مجموع، جز حفظ روابط دوستانه با چین، برگ دیگری برای بازی ندارد. به نظر من، اگر فروش بیش از ۱۰ میلیارد دلار سلاح به تایوان را تصویب کند، کارت چین را از دست خواهد داد. از سوی دیگر، در داخل آمریکا هم با کارشکنیهای دو مجلس و فشارهای گوناگون روبهروست. برای همین فکر نمیکنم کارت چین را کنار بگذارد.

دلیلش ساده است... او طی چند ماه گذشته، با دیدارهای مختلف، از جمله دیدار سران چین و آمریکا، زمینه را بهخوبی فراهم کرده و از این دیدارها احساس رضایت و اعتباری به دست آورده است. ترامپ برای این رضایت و اعتبار ارزش زیادی قائل است. همچنین نمیخواهد فرصتهایی را که همکاری با چین برای پیشبرد برنامههای سیاسیاش در جهان فراهم کرده، از دست بدهد. اگر چین سرزمین اصلی را برنجاند و حتی به خاطر تایوان فروش بیش از ۱۰ میلیارد دلار سلاح به آن را تصویب کند، صادقانه بگویم، این تسلیحات واقعا چه چیزی نصیب تایوان خواهد کرد؟
گمان نمیکنم حتی مقامهای تایوان هم واقعا باور داشته باشند که با داشتن این مقدار سلاح میتوانند هر کاری خواستند بکنند؛ خودشان هم در اینباره تردید دارند. گذشته از این، تصویب چنین معاملهای، هم برای آمریکا و هم برای شخص ترامپ، در روابط آیندهشان با چین بسیار زیانبار خواهد بود.
بنابراین بعید میدانم ترامپ بیگدار به آب بزند. مگر آنکه تصمیمی اساسی بگیرد یا با چین سرزمین اصلی به تفاهمی گستردهتر برسد، بعید میدانم بهآسانی با فروش تسلیحات به تایوان موافقت کند. رابطه آینده با چین، برای ترامپ تنها طناب نجات است. اگر همین طناب را هم رها کند، ممکن است هم اعتبارش را ببازد و هم منافع مالیاش را؛ آنوقت از هر جهت در موقعیتی بسیار نامساعد قرار میگیرد. فکر نکنم بخواهد چنین اتفاقی بیفتد.
🟡ژو یوچین: آقای گائو، با اینکه حالا کنگره آمریکا در اختیار دموکراتهاست، آیا ترامپ همچنان میتواند فروش تسلیحات به تایوان را معلق نگه دارد؟
گائو ژیکای: من همیشه گفتهام که فروش تسلیحات آمریکا به تایوان، در واقع بهرهکشی از مردم تایوان است. آمریکا اکنون هیچ نوع سلاحی ندارد که چین سرزمین اصلی فاقد آن باشد. چین در تسلیحات متعارف دستکم به پای آمریکا رسیده و حتی سلاحهای برتر بسیاری هم در اختیار دارد. از این منظر، اینکه آمریکا یا نیروهای دیگر تصور کنند با خرید سلاحهای آمریکایی میتوان در برابر چین سرزمین اصلی ایستاد یا مانع وحدت کشور شد، خیال خامی بیش نیست.
سلاحهایی که آمریکا به تایوان میفروشد، در نهایت فقط در موزههای نظامی تایوان یا چین سرزمین اصلی به نمایش درخواهند آمد. بنابراین، نیروهای مربوط نباید دچار خطای محاسباتی شوند. آمریکا هیچ سلاحی ندارد که با آن، به دست هر کسی، بتواند چین را شکست دهد و بعد صحیح و سالم از ماجرا بیرون بیاید. این نکته بسیار مهم است.
از سوی دیگر، فکر میکنم ترامپ پس از آنکه جمهوریخواهان کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست دادند، با تأملی دردناک به گذشته نگاه خواهد کرد. او خواهد دید که روابطش با چین در دو سال نخست دوره دوم ریاستجمهوریاش، در مجموع نسبتا باثبات بوده است. هرچند روابط چین و آمریکا فرازونشیب داشته و با مشکلات گوناگونی روبهرو بوده، در مجموع توانستهایم مسائل میان دو کشور را بهدرستی مدیریت کنیم.
یکی از مهمترین این مسائل، تایوان است. ترامپ بارها گفته که نمیخواهد بخاطر تایوان نیرو اعزام کند. تایوان خیلی کوچک است و خیلی هم دور؛ چرا باید برای آن نیرو فرستاد؟
آمریکا بسیاری از مسائل مهم بینالمللی را بهتنهایی نمیتواند حل کند. این کشور باید با چین همکاری نزدیک داشته باشد و بیش از پیش، در جایگاه دو شریک برابر، برای حل بسیاری از مسائل کنونی جهان تلاش کند.
از زمانی که آمریکا جنگ تجاوزکارانه علیه ایران را آغاز کرده، ترامپ بارها از چین درخواست کمک کرده است؛ مثلا برای کمک به حل مسئله تنگه هرمز. او در موارد زیادی واقعا به چین نیاز دارد. معتقدم در دو سال آینده بیش از پیش به این نتیجه میرسد که همکاری با چین، مهمتر از صرف وقت و انرژی برای مسئله فروش تسلیحات به تایوان است.
پایان/
منبع: https://m.guancha.cn/gaozhikai/2026_11_05_907115.shtml













نظر شما